Xuân vội vàng trong thơ Xuân Diệu

Thứ sáu - 28/01/2022 16:15
 

Nhà thơ Xuân Diệu. Ảnh internet

Xuân Diệu tên thật là Ngô Xuân Diệu (2 tháng 2 năm 1916 – 18 tháng 12 năm 1985), sinh tại làng Trảo Nha, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông nổi danh từ phong trào Thơ Mới, được Hoài Thanh, Hoài Chân ca ngợi trong cuốn Thi nhân Việt Nam. Xuân Diệu từng lấy tên làng là Trảo Nha làm bút danh.

Thơ thơ và Gửi hương cho gió là những tập thơ tiêu biểu Xuân Diệu, và cũng là những tập thơ xuất sắc nhất của nền thơ Việt Nam thời hiện đại. Xuân Diệu được coi là nhà thơ lớn, ông hoàng thơ tình, “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”, dầu sau này, thơ Xuân Diệu không còn được hay như trước.

Xuân Diệu cũng nổi tiếng là một người viết văn xuôi, cũng như là một nhà phê bình văn học uy tín. Xuân Diệu từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I. Ông còn được bầu là Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật nước Cộng hòa Dân chủ Đức năm 1983. Về đời tư của Xuân Diệu, đến nay còn nhiều tranh cãi.

Với bài thơ Vội Vàng, Xuân Diệu đã cho thấy tài năng sử dụng tiếng Việt của mình. Ông đã sử dụng cái không thể để gắn vào cái có thể. Từ đó, bài thơ tạo ra cái lấp lánh đẹp của thiên nhiên, của không gian.

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi

Của ong bướm này đây tuần trăng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến anh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân

Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu đến nữa không phải rằng gặp lại

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời

Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt...

Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa...

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

(Vội vàng)

Vội vàng là bài thơ tiêu biểu của nhà thơ Xuân Diệu. Vội vàng là một trong ít bài thơ hay của phong trào Thơ Mới. Vội vàng đã thể hiện sự khát khao sống, khao khao yêu của Xuân Diệu. Vội vàng nắm lấy xuân, nắm lấy tuổi trẻ. Nắm lấy cái thiện lương của con người.

Có lẽ Xuân Diệu mong muốn chúng ta sống vội vàng đế cái đẹp đẽ, cái xuân không trôi qua vô nghĩa. (Ảnh minh họa, nguồn internet)

Ngay từ khổ đầu bài thơ, Xuân Diệu đã cho thấy cái phi lý của mình:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi

Chẳng ai có thể tắt được nắng, chẳng ai buộc được gió. Nhưng Xuân Diệu muốn làm điều này. Và đương nhiên, cái điều không tưởng này chỉ có thể làm trong thơ. Cái điều không tưởng này đã cho thấy một tâm hồn khát khao yêu, khát khao sống của Xuân Diệu, để cho những thứ đẹp đẽ không trôi qua đi vô ích.

Xuân Diệu còn có sự ví von rất hay về tháng giêng: “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”. Hay câu “lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật” cho thấy lối suy tư bay bổng, cái ý nghĩ táo bạo của Xuân Diệu. Và cũng là sự ví von thần tình của ông.

Sau cùng, Xuân Diệu phải hối hả:

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Với bài Vội vàng, Xuân Diệu đã làm cho đời sống thế tục trở nên lung linh hơn, giọng thơ vừa chậm, vừa nhanh. Qua bài thơ này, có lẽ Xuân Diệu mong muốn con người sống gấp, sống vội vàng, có nghĩa là phải biết nâng niu, ôm trọn cái thanh sắc thời tươi, cái đẹp đẽ. Bởi chúng nhanh trôi qua. Và để làm được điều này, chẳng còn cách nào khác, chúng ta phải luôn tĩnh lặng, bình tâm quan sát, quán chiếu đời sống này như một vị thiền sư.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây